Waarmee moeten zzp'ers rekening houden bij pensioenopbouw?

Pensioenopbouw wordt voor zzp'ers een steeds belangrijker thema. De arbeidsmarkt is het afgelopen decennium sterk veranderd en laat een flinke toename zien van het aantal zzp'ers. Zij zijn vooral actief in sectoren als de zorg en de bouw, ICT en in creatieve beroepen. Hoe kunnen zzp'ers een pensioen zzp opbouwen en waar moeten zij vandaag de dag rekening mee houden?

Voor welke uitdagingen staan zzp'ers met betrekking tot pensioen?
De stijging van het aantal zzp'ers heeft onder andere te maken met het feit dat mensen vaker kiezen voor vrijheid en flexibel en projectmatig werken. Naast de voordelen van deze manier van werken, staan zzp'ers ook voor een aantal uitdagingen.

Geen automatische pensioenregeling

Werknemers in loondienst hoeven zich meestal niet druk te maken over hun pensioen. Ze bouwen vaak automatisch pensioen op via hun werkgever. In veel gevallen zijn zij zelfs verplicht om deel te nemen aan een pensioenfonds. Voor een belangrijk deel van de zzp'ers bestaat er geen automatische pensioenregeling. Zij moeten dan ook zelf zorgen voor een aanvullend pensioen als zzp. Wie geen tijd of zin heeft om voor een eigen, aanvullend pensioen te zorgen, ontvangt op latere leeftijd alleen een AOW-uitkering.

Wisselende inkomsten

Typisch voor zelfstandigen is dat zij geen vast inkomen hebben. Ze wisselen goede maanden af met minder goede maanden. Hierdoor is het niet eenvoudig om maandelijks een bedrag opzij te zetten voor de oude dag. Zit het even niet mee en is er tijdelijk minder werk te doen, dan vormt dat een extra barrière om zelf een pensioen op te (gaan) bouwen. Die onzekerheid over het grillige verloop van de inkomsten maakt het extra lastig om te kiezen voor een consequente pensioenopbouw.

Korte termijn versus langetermijnplanning

Een kleine ondernemer als de zzp'er is vaak geneigd om zich te focussen op de korte termijn. Ze richten zich volledig op de inkomsten die ze genereren uit de opdrachten die op dat moment beschikbaar zijn. De lange termijn heeft veel minder prioriteit. Terwijl pensioenopbouw nu juist een langetermijnproces is. Het betekent voor een langere periode geld investeren om daar in de toekomst van te profiteren. Zeker voor jonge zzp'ers is de pensioengerechtigde leeftijd nog ver weg. Hierdoor lijkt de urgentie minder groot.

Wat zijn de mogelijkheden voor pensioenopbouw als zelfstandige?

Zzp'ers kunnen aan een vorm van pensioenopbouw doen door middel van een lijfrenteverzekering. Hierbij betaalt iemand maandelijks een belastingvrije premie aan een verzekeraar. Vanaf de pensioendatum keert die verzekeraar, voor een bepaalde periode of levenslang, maandelijks een bedrag uit.

Sparen is ook een mogelijkheid. Hoe vroeger een zelfstandige begint met sparen, hoe groter de som geld die het oplevert voor later.

Beleggen in fondsen of aandelen kan hoge opbrengsten opleveren, maar brengt ook bepaalde risico's met zich mee.

Ook de verkoop van het eigen bedrijf is een manier om geld te genereren voor de oude dag. Zzp'ers die online actief zijn, kunnen daarnaast profijt hebben van de verkoop van een website. Dit is vooral het geval als zij een succesvolle website beheren met een hoog bezoekersaantal, voldoende omzet en unieke content.

Waar moeten zelfstandigen op de lange termijn op letten?

Juist omdat het niet vanzelfsprekend is dat zelfstandigen een pensioen kunnen opbouwen, is het verstandig om de lange termijn niet uit het oog te verliezen. Vooral sparen is een flexibele manier om geld opzij te leggen voor de oude dag. Wie spaart, kan zelf bepalen hoe en hoeveel er wordt ingelegd. Bovendien biedt het de mogelijkheid om in te spelen op de variabele inkomsten.

Beleggen brengt meer risico's met zich mee. Koersen kunnen stijgen en dalen. Beleggen is vooral een oplossing voor de lange termijn, waarin de belegger geduld heeft en zich niet laat leiden door kortetermijnemoties. Hoewel beleggingsfondsen kapitaalbescherming kunnen bieden, zijn ze geen garantie dat de investering voldoende rendement oplevert. Zelfstandigen moeten er overigens rekening mee houden dat zowel sparen als beleggen fiscaal kan worden belast.

Dat de verkoop van een bedrijf of website geld kan opleveren, is een aantrekkelijk vooruitzicht. Hoeveel dat is, blijft echter een onzekere factor. De winst, of een deel ervan, onderbrengen in een lijfrenteverzekering is fiscaal gezien het meest voordelig.

Een lijfrenteverzekering is niet alleen fiscaal aantrekkelijk, maar biedt ook de meeste zekerheid. Wat flexibiliteit betreft, scoort het echter laag. Het bedrag komt pas op de pensioendatum vrij.

Conclusie

Zelfstandigen doen er goed aan om in een vroeg stadium al na te denken over hoe zij pensioen kunnen opbouwen. Daarbij is het verstandig om een goede balans te vinden tussen flexibiliteit en zekerheid. Dit is mogelijk door te kiezen voor een mix van zowel sparen, beleggen als verzekeren.